داور جشنواره فجر: بیطرفی، چالشها و وفاداری به سینما
مهدی سجادهچی داور جشنواره فجر: خیانت به خودم و سینما بود؛ روایت داوری بیطرفانه و چالشهای جشنواره چهل وچهارم
مهدی سجادهچی داور جشنواره فجر چهل و چهارم از فرآیند بیطرفانه، چالشها و اهمیت تصمیمگیری در این رویداد هنری سخن میگوید و وفاداری به سینما را تأکید میکند.
در روزهای آغازین جشنواره فیلم فجر چهل و چهارم، با حواشی فراوانی روبرو شد و در نهایت با آرامش به پایان رسید. یکی از مهمترین مسائلی که در این دوره مطرح شد، نحوه داوری و کیفیت فرآیند انتخاب آثار بود؛ اینکه آیا آرای هیئت داوران منصفانه و مستقل بودند یا خیر.
برای بررسی دقیقتر این موضوع، با مهدی سجادهچی، یکی از اعضای هیئت داوران این دوره، گفتوگویی انجام دادیم تا از زاویهای تخصصی و درونگروهی درباره روند داوری، کیفیت آثار، نقش مدیریت جشنواره و چالشهای تصمیمگیری در این دوره صحبت کنیم.
او معتقد است که بسیاری بر این باورند که داوریهای امسال منصفانه بوده است. او در این مصاحبه، صرفاً به مسائل فنی، ساختاری و نتایج نهایی داوری اشاره میکند و بیان میدارد که در جریان ورود سایر اعضای تیم داوری نبوده است، اما از یازدهم بهمن ماه، زمانی که جشنواره آغاز شد، فیلمها را برای داوری تا بیستویکم بهمن مشاهده کرده است. او توضیح میدهد که در این مدت، روزانه بین ۱۲ تا ۱۵ ساعت فیلم میدیدند و فرآیند داوری از صبح زود تا شب ادامه داشت، و همواره در حال گفتوگو درباره آثار بودند.
در مورد کیفیت داوری نسبت به سالهای گذشته، او میگوید که وقتی آثار بهتر و باکیفیتتری وجود داشته باشد، نتایج داوری نیز قابل قبولتر است. در چنین شرایطی، داوران میتوانند آرای خود را بر اساس معیارهای واقعی و اخلاقی صادر کنند. اما زمانی که آثار ضعیفتر باشند، ناچارند از میان گزینههای موجود، فیلمهایی را انتخاب کنند که تابع وضعیت آن زمان هستند. خوشبختانه در این دوره، تعداد زیادی فیلم با استاندارد بالا وجود داشت و شرایط بیرونی تأثیر زیادی بر انتخابها نداشت.
او همچنین بر این نکته تأکید میکند که جشنواره چهل و چهارم، برخلاف دورههای قبل، با حواشی فراوان شروع و بدون حاشیه پایان یافت. او تجربه داوری در این رویداد را در کنار آشنایی قبلیاش با مسائل مربوط به جشنواره فجر، بسیار مشخص و قابل توجه میداند. از دید او، بخشی از این آرامش و کیفیت، نتیجه مدیریت صحیح، برنامهریزی دقیق و عدم اتکا به پیشفرضها درباره برندگان احتمالی است. داوران در این دوره، بر خلاف برخی دورههای قبلی، بدون توجه به پیشبینیهای قبلی، کار خود را انجام دادند و تحت فشار زمانی، حتی فیلمها را چندین بار مرور کردند.
در مورد فشارهای دبیر جشنواره، سجادهچی تصریح میکند که هیچ پیشنهادی درباره برندگان به آنها داده نشده است. در جلسات، دبیر جشنواره بیشتر بر تماشا و ارزیابی آثار بدون پیشفرض تأکید میکرد و از داوران میخواست که آثار کارگردانهای فیلم اول را بدون تعصب و پیشفرض بررسی کنند. او توضیح میدهد که روند فیلمسازی در ایران تغییر کرده است؛ در گذشته، فیلمسازان تازهکار دغدغه ساخت اثر اول خود را داشتند، اما اکنون بسیاری سالها در حوزه فیلم کوتاه و مستند فعالیت میکنند و پس از آن، دغدغه ساخت فیلم بلند دارند. این تغییر روند، باعث شده است که فیلمهای اول، استانداردهای بالاتر و قابل قبولی داشته باشند.
سجادهچی بر این باور است که در این دوره، هیچگونه پارتیبازی یا favoritism در فرآیند داوری صورت نگرفته است. او معتقد است که جمعهای منطقی و حرفهای، فضای سالمتری را ایجاد میکنند و مانع از بروز ملاحظات شخصی و جناحی میشوند. او همچنین بر اهمیت نظامنامه و قانونمند بودن فرآیندهای سینمایی تأکید دارد و معتقد است سینما باید متعلق به اهالی آن باشد، نه حاکمیت یا دولت.
در مورد دخالت مدیریت در جشنواره، او کاملاً قاطع است و میگوید در این دوره، هیچگونه دخالتی صورت نگرفته است. همچنین، در پاسخ به سوال درباره سختترین فیلم برای داوری، او اشاره میکند که بیشترین چالش برایش، مربوط به فیلمهایی بوده است که از نظر بودجه و عوامل، وضعیت خوبی داشتند اما در اجرای نهایی، دچار اشتباهاتی شدهاند که میتوانست بهتر باشد. او از این نوع اشتباهات، به عنوان ناامیدی و غصهاش یاد میکند.
