سیروس مقدم: ساخت سکانس خرس در «پایتخت» با رعایت احترام به حیوان و بهره‌گیری از تجربیات جهانی + جزئیات فیلم‌برداری و چالش‌های پروژه

در سکانس خرس در «پایتخت»، روش فیلم‌برداری به گونه‌ای انجام شد که نمونه‌های مشابه در سراسر جهان نیز به همین شکل گرفته می‌شوند. برای مثال، فیلم «از گور بر‌گشته» یا دیگر آثار مشابه از فرمول و مدل مشخصی بهره می‌برند و ما نیز از تجربیات جهانی در این زمینه بهره‌مند شدیم. هیچ‌گونه ترفند یا روش غیرواقعی در کار نبود، زیرا طبیعی است که حیوانات رفتار خود را دارند و عادات مخصوص به خودشان را نشان می‌دهند. حیواناتی مانند خرس، به‌خصوص، آموزش‌پذیر نیستند و هر کدام طبق طبیعت و نیازهای خود عمل می‌کنند؛ مثلاً، وقتی گرسنه می‌شوند، غذا را به سبک خود می‌خورند، نه اینکه آموزش‌دیده باشند که به شیوه دیگری رفتار کنند.

بنابراین، ما از تجربیات جهانی بهره بردیم و مدلی ساختیم که ابعادش کمی بزرگ‌تر از یک اتوبوس بود تا بتوانیم چندین دوربین مختلف را در آن جای دهیم و در نتیجه، خرسی که در حال حرکت است را در محیط کمپ دنبال کنیم. ابتدا این سازه را در شیرگاه ساختیم و قصد داشتیم خرس را آنجا فیلمبرداری کنیم، اما پس از بررسی‌های لازم، تصمیم گرفتیم که این کار را انجام ندهیم. ترجیح دادیم که به جای آوردن خرس به محل فیلم‌برداری، ما به محل زندگی او برویم، زیرا جابه‌جایی‌های طولانی و تغییر دما می‌تواند برای حیوان خطرناک باشد و او را دچار استرس یا آسیب‌های جسمی کند. بنابراین، به اصفهان رفتیم و همان سازه در آنجا ساخته شد، و با همکاری مسئولان شهرداری و محیط زیست، خرس با احترام وارد مجموعه شد. در این مرحله، ما با استفاده از ۱۲ دوربین، تمام حرکات و واکنش‌های خرس را ضبط کردیم، به طوری که خودش در فرآیند حرکت می‌کرد، مثلاً وقتی می‌خواست سر کودک، یعنی سالار، را بکند، ظرف عسل کنار او گذاشته شد تا بو کند، یا برایش ماهی قرار دادیم.

مدت زمان حضور خرس در محل حدود دو تا سه ساعت بود، و پس از آن، حیوان استراحت کرد و کار فیلم‌برداری به پایان رسید. سپس، تیم جلوه‌های ویژه بصری به سرپرستی امیر ولی‌خانی وارد عمل شد و پس‌زمینه‌های مورد نیاز را ساخت، زیرا تمام این صحنه‌ها در پرده سبز ضبط شده بود. در هر قسمت، دوربین‌هایی نصب شده بودند، حتی برای تصاویری که خرس لیس می‌زد، و از شیشه‌های نشکن برای واضح دیده شدن صورت حیوان استفاده شد. قسمت‌هایی که خرس بلند می‌شد و با نقی مواجهه داشت، غذا آویزان شد تا در قالب تصاویر جایگزین شود. در نهایت، این تصاویر با صحنه‌های اصلی جایگزین شدند و پس از پایان کار، با خرس «میشکا» وداع کردیم. این سکانس برای من تجربه‌ای تازه و متفاوت بود.

در ادامه، تصاویر ضبط‌شده با خرس واقعی در ماکت کمپر ساخته شده توسط پیمان قانع در اصفهان، در کمپر واقعی در مشهد با بازیگران اصلی فیلمبرداری شد. واکنش‌ها و حرکات بازیگران در مقابل حمله خرس ضبط گردید. در این مرحله، از خرسی استفاده شد که تصاویرش با پوشش تن‌پوش خرسی که عادل بزدوده ساخته بود، گرفته شد. پس از آن، بک‌گراندها و فوتیج‌ها به تصاویر اضافه شدند و کار تحویل به تیم جلوه‌های ویژه کامپیوتری امیر ولی‌خانی انجام شد، که در تمام مراحل ساخت، در کنار ما حضور داشت و نقش مهمی در نهایی‌سازی صحنه‌های خرس در اصفهان، مشهد و مناطق شمال کشور ایفا کرد.

رپورتاژ آگهی موثر چیست و چگونه به بهبود سئو پایدار کمک می‌کند؟ پس از آن، سخت‌ترین و پیچیده‌ترین بخش کار آغاز شد، که شامل تدوین و سازماندهی پلان‌هایی بود که توسط ۱۲ دوربین در دو مرحله گرفته شده بودند. تصاویر متنوع و پراکنده، تلفیق صحنه‌های واقعی خرس با بازی بازیگرانی که جداگانه اجرا می‌کردند، و جزئیات دقیق دیگر، توسط خشایار موحدیان، تدوینگر مجموعه، انجام شد. نتیجه، خلق سکانسی بی‌نظیر و شگفت‌انگیز از خرس بود که با افزودن موسیقی و صداگذاری حرفه‌ای، باورپذیری آن چند برابر شد. لازم است اشاره کنم که هدایت و فراهم کردن شرایط این فرآیند دشوار، توسط تهیه‌کننده و تیم تولید تحت مدیریت علیرضا نجف‌زاده، مدیر پروژه، انجام گرفت.

به نظر من، نتیجه نهایی بهتر از سکانس گراز بود، چرا که برای آن بیشتر زحمت کشیده شده و طراحی بیشتری انجام شده بود. حضور گراز در صحنه، موقعیت دراماتیک خاصی نداشت؛ تنها لحظه‌ای که به نقی ضربه زد و او هوا می‌رفت، آن موقعیت ایجاد شد، اما سکانس خرس از لحاظ دراماتیک غنی‌تر بود. رفتن به بالای سر بازیگران و اجرای آن کار بسیار دشواری بود. صاحب گراز پیش‌بینی دقیقی داشت که در هر نقطه نیاز است مکث کنیم و عسل بگذاریم. برای گراز، نیاز داشتیم که یک شروع قوی داشته باشیم و تمام تجربه‌های به‌دست آمده در صحنه گراز را در سکانس خرس به کار گرفتیم.